نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• روح اله طالبی آرانی ¹
• عبدالرحیم احمدی ²

¹ گروه سیاست جهانی و منطقه ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران ، ایران

² گروه سیاست جهانی و منطقه ای، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران ایران

چکیده

در اکتبر ۲۰۰۱ ائتلافی به رهبری ایالات متحده امارت اسلامی طالبان را برچید و یکی از پرهزینه‌ترین پروژه‌های دولت‌سازی دوران پس از جنگ سرد را آغاز کرد. دو دهه و نزدیک به یک تریلیون دلار بعد، همان پروژه سریع‌تر از آنچه ساخته شده بود فرو ریخت: مراکز ولایات در تابستان ۲۰۲۱ یکی پس از دیگری و بیشتر بدون نبردی جدی سقوط کردند و کابل در پانزدهم اوت تقریباً بدون مقاومت دست به دست شد. این مقاله می‌پرسد چرا طالبان توانستند پس از بیست سال به قدرت بازگردند و استدلال می‌کند که پاسخ نه در یک تصمیم محرک واحد، بلکه در تداوم فروماندگی دولت نهفته است. نوشتار حاضر با تکیه بر برداشت بنیاد صلح از فروماندگی دولت و داده‌های سری‌زمانی شاخص دولت‌های شکننده، فروماندگی را در سه خوشۀ اجتماعی، سیاسی‌امنیتی و اقتصادی همچون شرط ساختاری لازمی در نظر می‌گیرد که فرصت مورد بهره‌برداری طالبان را پدید آورد، و توافق دوحه در فوریۀ ۲۰۲۰ و تصمیم همراه آن به خروج نیروها را شتاب‌دهنده‌ای می‌داند که این فرصت مستقر را به پیامد نظامی بالفعل بدل ساخت. این صورت‌بندی سنجیده است: چون نمرات فروماندگی افغانستان در سراسر دوره بحرانی بود، فروماندگی به تنهایی نمی‌تواند توضیح دهد که چرا فروپاشی در ۲۰۲۱ و نه در ۲۰۱۰ یا ۲۰۱۴ روی داد، و هر تبیینی که در «دولت فرومانده بود» متوقف شود دوری است.

کلیدواژه‌ها

• افغانستان
• بنیاد صلح
• فروماندگی دولت
• طالبان
• تجاوز امریکا

موضوعات

• سیاست بین الملل در آسیا

عنوان مقاله [English]

The Role of State Failure in the Taliban's Return to Power in Afghanistan

نویسندگان [English]

• Roohollah Talebi Arani ¹
• Abdorraheem Ahmadi ²

¹ IranT, Tehran, Shahid Beheshti University< Department of IR

² Department of Global and Regional Politics, Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

In October 2001, a United States-led coalition dismantled the Taliban's Islamic Emirate and set in motion one of the most expensive state-building projects of the post-Cold War era. Two decades and nearly one trillion dollars later, that same project collapsed faster than it had been built: over the summer of 2021 provincial capitals fell one after another, most of them without serious fighting, and on 15 August Kabul changed hands with almost no resistance. This article asks why the Taliban were able to return to power after twenty years, and argues that the answer lies not in a single triggering decision but in the persistence of state failure. Drawing on the Fund for Peace's conception of state failure and on the time-series data of the Fragile States Index, it treats failure across three clusters - social, political-security, and economic - as a necessary structural condition that generated the opportunity the Taliban exploited, and treats the February 2020 Doha Agreement, together with the accompanying withdrawal decision, as the proximate accelerator that converted this entrenched opportunity into an actual military outcome. This formulation is a deliberate one: because Afghanistan's fragility scores were critical throughout the period, failure alone cannot explain why collapse occurred in 2021 rather than in 2010 or 2014, and any explanation that stops at "the state had failed" is circular. The findings indicate that if failure persists under Emirate rule, the reproduction of instability and its spillover into the region are more probable than consolidation.

کلیدواژه‌ها [English]

• Afghanistan
• Fund for Peace
• State Failure
• Taliban
• US Invasion